Auteur: admin

Tetsawé | Ambassadeur zijn voor de Hoogste Macht, gisteren vandaag en morgen ook.

Tetsawé | Ambassadeur zijn voor de Hoogste Macht, gisteren vandaag en morgen ook.

Is het wezenlijke van het Jodendom in één zin samen te vatten? Wat is de kerngedachte van ieder Joods leven? Is het het geloof in G-ds eenheid, is het naastenliefde, of gaat het over iets anders? Parasha Tetsawé laat ons zien dat het ons voorrecht is om altijd en overal een ambassadeur van G-d hier op aarde te zijn.

Download hier een printversie van dit artikel (PDF)

Één stelling voor het hele Jodendom! 
Wat is de kerngedachte?
En wat betekent Joods zijn in één zin?

Hoe kun je het hele Jodendom in één zin samenvatten? Rav Yakov Chaviv helpt ons. In de inleiding van zijn boek Eyn Yakov geeft hij antwoord. Hij citeert de volgende Midrash:

  1. Ben Zoma zegt: “We hebben een vers gevonden waar alles inbegrepen is en het is: “שְׁמַ֖ע יִשְׂרָאֵ֑ל ה אֱלֹהֵ֖ינוּ ה אֶחָֽד” (Dewariem 6-4) “Luister Israel, G-d is onze G-d, G-d is één.”
  2. Ben Nanas zegt: ”  וְאָֽהַבְתָּ֥ לְרֵעֲךָ֖ כָּמ֑וֹךָ”(Wajiekra 19-18) “En houd van je vriend zoals je van jezelf houdt.”
  3. Shimon ben Pazi zegt: “אֶת־הַכֶּ֥בֶשׂ הָאֶחָ֖ד תַּעֲשֶׂ֣ה בַבֹּ֑קֶר וְאֵת֙ הַכֶּ֣בֶשׂ הַשֵּׁנִ֔י תַּעֲשֶׂ֖ה בֵּ֥ין הָעַרְבָּֽיִם ” (Tetsawé 29-39) “Het ene schaapje zal je ‘s ochtends doen en het tweede schaapje zal je ‘s middags doen.”

Een zekere rabbijn stond op en zei: “De wet is volgens ben Pazi.” Tot zover de tekst in Eyn Yakov.

De eerste mening, die van Ben Zoma is goed te begrijpen. Shema Yisrael is toch het belangrijkste citaat in het Jodendom. Dit is hoe elke Jood zijn geloof verkondigt, hoe iedereen zijn unieke relatie met G-d ervaart en zijn geloof in Zijn eenheid bevestigt. Het is het vers dat we twee keer per etmaal zeggen. Één keer overdag en één keer als het donker is. Ook aan het einde van Yom Kipoer wordt het uitgesproken, of wanneer een Jood voelt dat zijn einde nabij. Dan verklaren we: “… G-d is onze G-d, G-d is één.”

Ben Nanas, de tweede mening, heeft ook een goede onderbouwing voor zijn stelling. We weten immers dat een niet-Jood eens op bezoek kwam bij Reb Hillel met het verzoek om het hele Jodendom te leren terwijl hij op één been stond. Dat kan nooit erg lang zijn geweest! Reb Hillel antwoordde: ”Wat U niet wilt niet dat U geschiedt, doe dat ook een ander niet.” Oftewel heb je naasten lief.

Naastenliefde vanuit de ziel

De Alter Rebbe legt uit waarom onderlinge liefde zo centraal staat. Een mens heeft een lichaam en een ziel.

Alle zielen zijn gelijk en als één geheel met elkaar verbonden omdat ze allemaal een deel van G-d zijn.

Daarentegen is elk lichaam is anders. De ene persoon is lang, de andere is klein. Sommigen zijn mooi, anderen weer minder. De een kleedt zich luxueus, een ander moet het met vodden doen.

Is het lijf voor jou het belangrijkste? Kijk jij bij een ander ook voornamelijk naar zijn lichaam? Dan zul je alleenmaar verschillen zien in plaats van gelijkenissen. Je zult hierarchie en tegenstellingen tegenkomen in plaats van harmonie. Wanneer jij je concentreert op de fysieke aspecten van de mens dan zal er veel diversiteit, verschil en tegenstelling op je afkomen. Je bent dan goed onderweg naar jaloezie en begeertes die op hun beurt weer leiden tot haat, stelen, moord en nog meer narigheden.

Geef je aan spiritualiteit de prioriteit, dan is iedereen gelijk. Automatisch zal je iedereen liefhebben.

Snijd je een brood met je rechterhand en je bezeert per ongeluk je linker vinger, dan gaat je linker vinger toch niet de rechterhand slaan of straffen. Beide handen zijn immers van één lichaam. Waarom zou de ene hand de andere hand bezeren en daarmee zichzelf en zijn eigen lichaam pijnigen?

Zo kunnen wij er ook voor kiezen om naar onze ziel te kijken. Op dat niveau zijn we allemaal één. Waarom zouden we een ander – en dus eigenlijk onszelf – benadelen?

Daarom is naastenliefde een wezenlijke manier om G-d te dienen. De ander is pas gelijkwaardig aan jou, wanneer je naar zijn spirituele kant kijkt en ook bij jezelf naar je eigen ziel. In het materiële zul je namelijk altijd verschillen zien en blokkades ontdekken die de onderlinge liefde belemmeren. Wanneer je daarentegen het spirituele als essentieel in je leven beschouwt, dan is iedereen gelijk en vloeit naastenliefde automatisch hieruit voort.   

Als je de ellende en de vreugde van een ander ervaart alsof het van jou zelf is, dan heb je je eigen spirituele kant ontwikkeld en benadrukt – en ben je dus bezig om G-d te dienen.

Voortdurende verbinding

De derde stelling roept het meest verbazing op; het ochtend en het middag schaapje dat in onze parasha wordt beschreven (29-39). Het gaat hier over de dagelijkse offers die in de tabernakel – en later in de tempel – gebracht werden. Offers zijn natuurlijk prachtig en inderdaad een belangrijk deel van onze G-dsdienst. Maar kunnen we ze fundamenteel noemen? Helemaal nu dat we al bijna 2000 jaar geen tempel meer hebben en geen offers meer kunnen of mogen brengen?

Toch wordt de stelling van Ben Pazi gekozen als de winnaar van alle drie stellingen! Hoe kan dit?

De Maharal uit Praag, Rabbi Yehuda Loew (1525 – 1609) lost het raadsel op. Hij geeft aan dat het kernpunt van het Jodendom je voortdurende verbinding is. Een schaapje in de ochtend en een schaapje in de middag. ‘s Ochtends een offer en ‘s middags ook iets van jezelf opofferen voor een hoger doel. In de winter en in de zomer, als het vriest en als het zonnetje schijnt. Of je zin hebt of niet, of je een leuke dag hebt gehad of een lawine van pech op je afgekomen is.

“Ons voorrecht is om altijd een ambassadeur van G-d hier op aarde te zijn”

Ambassadeur

Natuurlijk is het leuk om op Yom Kipoer te vasten en geestelijk te doen. Het kan ook zo waardevol zijn om een speciale herdenking mee te maken of een inspirerende lezing te beluisteren. Maar waar was je gisteren? En vanochtend? En wat ga je morgen doen?

Natuurlijk is het geloof in de eenheid van G-d essentieel – en zeker is naastenliefde een kernpunt in onze traditie. De winnaar is echter het dagelijkse offer. Aanwezig zijn op de momenten dat er ‘iets Joods’ moet gebeuren. Niet enkel wanneer het zo uitkomt, of alleen omdat je er zin in hebt, geïnspireerd bent of gewoon niets beters te doen hebt.

Onze verantwoordelijkheid en voorrecht is om altijd een ambassadeur van G-d hier op aarde te zijn. Daarvoor heeft G-d ons gekozen en ons daarbij ook de mogelijkheid gegeven om het uit te voeren. Het uitzonderlijke van het Jodendom is het feit dat het je leven altijd en in alle aspecten kan verrijken, niet alleen op Yom Kipoer, maar elke dag.  

Alle dimensies doen continu mee, de tijd en de ruimte. Voortdurend (in de dimensie van tijd) en overal (in de dimensie van ruimte) kun je G-d ontdekken. De essentiële en ware kracht is onze bevoegdheid om dagelijks onze relatie en waardering van spirituele zaken te ontdekken en te ontwikkelen. Een eeuw geleden, vanochtend en straks weer! 
 

Bracha Heintz

Gebaseerd o.a. op een artikel van YY Jacobson
Tekst: Bracha Heintz | Opmaak: Rianne Meijer

Volg ons!

Even voorstellen

Samen al meer dan 30 jaar in Utrecht aan het werk: rabbijn & rebbeztin Heintz! Lees meer..

Vrienden Joods Utrecht

Ook Hebreeuws leren?

Poerim 2019 Utrecht 🤹‍♂