Categorie: Inspiratie

Wajishlach | Hoe durf ik groots te zijn?

Wajishlach | Hoe durf ik groots te zijn?

Het verhaal van Yakov laat zien dat een mens de negatieve voorvallen in zijn leven kan beschouwen als bron voor nieuwe mogelijkheden. De vraag is dan niet meer of men uitdagingen aan kan, maar of men in staat is om juist in die uitdagingen, schatten van nieuw potentieel te ontdekken en te benutten.

Download hier de printversie van dit artikel (PDF)

Yakov was getrouwd, had elf zonen en één dochter en had 20 jaar voor zijn bedriegende schoonvader Lavan gewerkt. Maar nu gaat hij vertrekken. Met zijn hele gezin en al zijn bezittingen reist hij terug naar Israel. Onderweg wacht hem een lastige ontmoeting met zijn broer Esav. Esav is namelijk onderweg naar zijn tweelingbroertje Yakov, vergezeld met 400 soldaten. Yakov is doodsbang (Bereeshiet 32-4), want hij weet dat zijn broer hem rauw lust. Yakov had namelijk vele jaren terug de zegen van hun vader Yitschak, die eigenlijk voor de eerstgeborene Esav bedoeld was, op een sluwe manier verkregen. Esav was daar nog steeds woedend over. 

Om Esav te ontmoeten had Yakov een plan bedacht dat uit drie delen bestond:
1 Yakov stuurde hem cadeaus
2 Hij vroeg G-d om hem bij te staan en
3 Hij bereidde zich voor op oorlog

Ondanks deze drie stappenplan bleef Yakov angstig. Vervolgens vertelt de Torah een onverklaarbaar en vreemd verhaal: 

וַיִּוָּתֵ֥ר יַעֲקֹ֖ב לְבַדּ֑וֹ וַיֵּאָבֵ֥ק אִישׁ֙ עִמּ֔וֹ עַ֖ד עֲל֥וֹת הַשָּֽׁחַר׃

‘En Yakov bleef alleen achter en een man vocht met hem tot zonsopgang.’ (Bereeshiet 32 – 26)

Kinderen van Israel

Yakov had de Yabok-rivier samen met zijn gezin overgestoken. Maar op de een of andere manier bleef hij alleen achter. Op dat moment vecht een man met hem, de hele nacht door of was het een engel? Maar het lukt de man niet om Yakov te overmeesteren. Tegen de ochtend verwondt de man de heup van Yakov en wil vervolgens vertrekken. Maar Yakov eist dat de man hem eerst zegent waarop hij Yakovs naam verandert in Yisrael.

De naam Yakov was gerelateerd aan het woord Ekev, dat ‘hiel’ betekent. Yakov hield namelijk bij zijn geboorte de hiel van zijn tweelingbroer Esav vast. 

Yisrael betekent prins van G-d aangezien hij sterker was geweest dan de man (of engel). Zo werd de naam van het Joodse volk geboren. Immers zijn alle Joodse mensen Benei Yisrael, kinderen van Israel. Zij worden niet Benei Yakov, de kinderen van Yakov genoemd.

Wat hebben dit vreemde verhaal en eigenaardige gevecht te betekenen? Wie is dit wezen waar Yakov de hele nacht mee vocht? En waarom vroeg Yakov een zegen van zijn aanvaller? Had hij niet eerder een verbandtrommel nodig, een bezoek aan de EHBO of een afspraak bij de orthopeed?

De Torah zit vol met verklaringen over dit incident en in deze verhandeling zullen wij ons verdiepen in de mening van de Rashbam, een geleerde uit de twaalfde eeuw die een kleinzoon van Rashi was. Rashi had de Torah volgens de letterlijke betekenis verklaard, maar zijn kleinzoon was het niet altijd met hem eens. De Rashbam vond dat men dieper de letterlijke betekenis in moest gaan.

Patronen

Aan de hand van dit voorval, stelt de Rashbam, merken wij dat sommige verhalen in de Tenach herhaaldelijk in dezelfde stijl voorkomen. Hier en daar blijkt er een patroon te ontstaan.  Zo zien wij dat velen hun levenspartner ontmoeten bij een waterput. Zo was het met de dienaar van Avraham die een vrouw voor Yitschak zocht en bij een put Rivkah ontmoette. Ook Yakov kwam zijn vrouw Rachel tegen bij een put en Moshe ook met zijn aanstaande Tsipora.

Een ander patroon ontdekken we bij vele dames die in eerste instantie geen kind kunnen krijgen, waarna zij na járen toch zwanger raken en een zeer bijzonder kind baren. Zo was het met Sarah die circa 90 jaar was toen ze Yitschak baarde. Rivkah werd de moeder van Yakov na 40 jaar wachten. Rachel baarde veel later dan haar zuster Leah en kreeg Yosef. Chana moest ook jaren wachten voordat haar zoon Shmuel, de profeet, ter wereld kwam.

Ook in onze parasha merkt de Rashbam op dat er sprake is van een herkenbaar patroon: een grote leider, Yakov, is onderweg naar een cruciaal moment in de geschiedenis en komt in levensgevaar. Op het nippertje overleeft hij de levensgevaarlijke situatie. Omdat het voorval zich herhaalt kunnen we de verschillende situaties analyseren en vergelijken. Door het ene voorval kunnen we een andere, vergelijkbare, situatie beter begrijpen.

Soortgelijke omstandigheden overkomen ook Moshe. Ook bij hem gebeurt er iets vreemds: op het moment dat hij van Midian naar Egypte reist om het Joodse volk van ballingschap te bevrijden wordt hij door een slang aangevallen. Ternauwernood ontsnapt hij aan de dood doordat zijn vrouw Tsipora een scherpe steen pakt en hun zoon besnijdt.

Eeuwen later is het Yonah de profeet wiens leven aan een draadje hangt. In een storm op zee wordt hij overboord gegooid. Hij wordt door een grote vis ingeslikt die hem drie dagen later uitspuugt.

Onwillig

Deze drie gebeurtenissen hebben allemaal gemeenschappelijke aspecten. Zowel Yakov, als Moshe en Yonah waren profeten en alle drie waren onderweg naar een grote opdracht die de koers van de geschiedenis zou veranderen.

Het verhaal van Jonah is het makkelijkst te verklaren en zal ons helpen om de andere voorvallen te verhelderen.

Jonah had een opdracht van G-d gekregen om naar Ninveh te reizen om de bewoners te waarschuwen. Ze moesten tot inkeer komen anders zou de stad en haar bewoners verwoest worden. Maar Ninveh was een vijand van Israel en Yonah was onwillig. Hoe kon hij de rivaal van Israel gaan bijstaan? Daarom ontvluchtte  Yonah de profetie door Israel te verlaten. Hij ging aan boord van een schip dat naar Tarshish zeilde. Onderweg was er een enorme storm. Yonah begreep dat G’d boos op hem was en stelde aan de zeelui voor om hem overboord te gooien waarna de zee kalmeerde.

Bij Yonah is het overduidelijk. Hij vervulde zijn opdracht niet waardoor een gevaarlijke storm zijn leven in gevaar bracht.

Nu kunnen we Moshes onverwachte voorval ook verklaren. Want ook hij was niet zo happig om zijn opdracht te vervullen. Een week lang had hij bij de brandende doornbos met G’d geargumenteerd over het project ‘bevrijding Israel’.

-‘Wie ben ik?’ was Moshes eerste argument. En G’d antwoordde: ‘Ik ben Diegene die jou stuurt.’
-‘Ik stotter en hoe kan een stotteraar G’ds woord overbrengen en een heel volk leiden?’ verklaarde Moshe. ‘Wie zorgt ervoor dat ieder mens überhaupt spreken kan?’ was G’ds reactie.
-‘Ze zullen niet in mij geloven’ was Moshes volgende argument, waarop G’d zei dat het Joodse volk hem wel degelijk zou vertrouwen.

Tenslotte verklaarde Moshe: ‘Stuur alsjeblieft iemand anders.’

Uiteindelijk gaat Moshe op weg naar Egypte, maar toch met terughoudendheid in zijn hart. En dan gebeurt het, de episode met de slang die hem bijna vermoordt.

Parallel

De parallel met Yakov wordt nu duidelijk. Yakov had echt geen zin in Esav. Hij was midden in de nacht alleen, omdat hij aan het ontsnappen was aan zijn opdracht om vrede te maken met zijn tweelingbroer. Het zat hem niet lekker om Esav te confronteren met het feit dat híj de grootste zegen  van hun vader op een achterbakse manier had verkregen waardoor híj de erfgenaam zou zijn van het Joodse volk. Yakov zou de boodschap van monotheïsme verder aan de wereld overbrengen en niet Esav. Yakov was gezegend met rechtschapen kinderen die de hoofden van de stammen zouden worden en niet zijn broer.

De man of engel was er op uit om Yakovs ontsnapping te voorkomen. Vandaar dat hij Yakovs heup verwondde. Zo zou hij niet veel verder komen. De engel had toen zijn opdracht vervuld en wilde vertrekken, maar Yakov eiste dat de engel hem zou zegenen. Ook dit lijkt vreemd want wie vraagt een zegen van een aanvaller? Maar Yakov begreep dat een mens zijn negatieve voorvallen in het leven als bron van nieuwe mogelijkheden moet beschouwen. Een aanval kun je transformeren naar een leermoment, een unieke gelegenheid die een mens groter en sterker kan maken .

Capabel, maar… 

Waar waren deze drie profeten bang van? Zij waren zeker geen lafaards. Maar ze begrepen hoe groot en cruciaal hun opdracht was en twijfelden of ze wel succesvol zouden zijn. Maar G’d bracht ze in een levensbedreigende situatie en floot hen daarmee terug. Ze waren alle drie bang om groots te worden, om succes te boeken en om een held te zijn. Ze wilden met rust gelaten worden. Yakov had al genoeg op z’n bord met zijn grote gezin. Je kunt je voorstellen welk gedoe er elke dag was in huize Yakov met vier echtgenotes, elf zonen die elk z’n eigen karakter had en een dochter Dina die niet braaf thuis wilde blijven.

Moshe wilde ook met rust gelaten worden. Het leven van een herder beviel hem uitstekend; in alle rust met de schaapjes over de wei wandelen gaf hem ruim de gelegenheid om te mediteren en zichzelf verder te ontwikkelen. En Yonah, die twijfelde of het wel wijs was om de vijand van het Joodse volk te redden.

קָטֹ֜נְתִּי מִכֹּ֤ל הַחֲסָדִים֙ ‘Ik ben te  klein… voor al het goeds dat Jij gedaan hebt met jouw dienaar’ verklaart Yakov (Bereeshiet 32-11). Hij was niet per se bang voor zijn gemene broer die met 400 soldaten aan kwam zetten. Hij aarzelde vooral om een grote taak te vervullen, denkende dat het hem niet zou lukken om zijn opdracht succesvol af te ronden. Ook Moshe vroeg zich af of hij wel voor de koning van de supermacht van de hele wereld kon staan en verklaren dat het nu wel genoeg was geweest. Ook hij was niet per se bang van Farao. Daar was hij te groots voor. Maar hij aarzelde of hij wel zo’n gigantische opdracht wilde vervullen.

En het blijft niet bij deze drie leiders. Ook Jeshayahoe verklaarde dat zijn lippen onrein waren en dat hij de profetieën niet kon uitspreken. Yirmijahoe wilde niet spreken. Al deze leiders waren zeer capabel, maar aarzelden om groots en fantastisch te worden. Beroemd zijn en grote successen boeken was niet waar ze naar verlangden.

Schroom niet

De Torah vertelt ons deze verhalen omdat wij allemaal een stukje van Yakov, Moshe en Yonah in ons hebben. We zijn namelijk zo gewend om problemen te hebben, om te falen en het liefst op een hoekje op de bank te gaan zitten klagen. Daarentegen: wanneer succes op ons pad komt vragen wij onszelf af: wie zijn wij om dit te mogen meemaken? Wie zijn wij om een grote leider te zijn die de geschiedenis voor altijd zal veranderen? Wie ben ik om de Torah op de berg Sinai te ontvangen en de kennis van G-d wereldwijd te verspreiden? Wie ben ik om met de premier in gesprek te gaan en te laten zien wie ik ben, Wie mij gestuurd heeft en wat ik wil? Wie ben ik om succes te boeken, tevreden te zijn, blij en vol met warmte, liefde en licht rond te lopen?

Maar waarom niet? Ben je bang dat anderen jaloers zullen zijn? Denk je dat jouw geluk het geluk van je medemens in de weg zal staan? Welnee!  Laat gewoon iedereen zien dat, als je ‘s ochtends opstaat, je er hartstikke veel zin in hebt. Anderen zullen je volgen in je blijheid, liefde en geluk. Wie zegt dat je miezerig en vol met klachten door het leven moet gaan? Schroom niet en pak die uitdagingen aan. Of je capabel bent of niet is niet eens relevant. Je talenten zullen zich sowieso al doende ontwikkelen.

Natuurlijk ben je bang omdat je beseft hoe gigantisch jouw verantwoordelijkheid is. Maar als je op de bank blijft zitten wachten tot je ontwikkeld genoeg bent om te trouwen zul je nooit in het huwelijksbootje stappen. En hoe denk je jezelf voor te bereiden om een goede ouder te zijn voordat je een kind hebt? Een goede ouder word je pas als dat kindje in je armen ligt en je je waagt op het pad van goed ouderschap.

Moedig zijn

Moedig zijn betekent niet dat je niet bang bent. Moedig zijn betekent taken en opdrachten op je nemen waar je juist wel over aarzelt maar ze toch aangaat. En al doende brengen die taken jou naar een ander niveau.

Toen het Joodse volk de Yarden overstak om het land Israël binnen te trekken, moesten zij de kist dragen waar de stenen tafelen in lagen. Onze geleerden vertellen ons in de Talmoed dat het uiteindelijk de heilige kist was die zijn dragers tilde. En zo gaat het in het leven. De zware opdrachten die je op je neemt, tillen jou uiteindelijk op.

Aarzelen mag. Bang zijn is gezond en normaal. Alleen een gek kent geen angst. Als je de enormiteit van je taak beseft dan heb je gemengde gevoelens. Tegelijkertijd ben je in staat om jezelf te bevrijden van je angst en de taak op je te nemen.

Hoe zou je leven eruitzien als je ‘s ochtends op zou staan en verklaren: Ja ik ben zo blij, ik ben helemaal enthousiast over mijn leven, mijn taken en mijn prestaties. Ik ben verliefd op het leven, op mijn echtgenoot, broer of zus, op G’d en ik ben hartstikke gelukkig. Durf het en je zult zien dat de mensen om je heen jouw gevoel over zullen nemen en ook gaan durven om gelukkig en succesvol te zijn.

Waarom zou je jezelf van je grootsheid ontdoen? Waarom zou je jezelf blokkeren of verlammen? Wie ben je eigenlijk aan het helpen als je de hele dag door aan het klagen bent en vertelt aan wie er maar naar wil luisteren wat een shlemiel en shlemazzel je bent. Wanneer je zo denkt help je noch jezelf noch een ander.

Angst opzijzetten

Sta morgenochtend op en ga ervoor. Je zult pas capabel zijn wanneer je jezelf er doorheen slaat en je taak ten uitvoer brengt. De moed die je in jezelf ontwikkelt, is hetgeen jou tot succes zal brengen. Trek die schoen aan en hij zal je passen. Leiders groeien door leiderschap, timmerlui door meubels te bouwen en moeders door hun kinderen dag in dag uit te sturen naar hun grootsheid en successen. Hoe wil je een ander ontwikkelen als je jezelf uit bescheidenheid terugtrekt? Wat voor een bescheidenheid is dit? Dit is geen bescheidenheid maar onzekerheid! Het is zo jammer om je zo klein te maken dat jij je potentieel amputeert. Een deel van jezelf gaat dood. Het wordt door een slang of een grote vis ingeslikt.

Je denkt misschien dat jij de hele taak moet dragen, maar het is uiteindelijk de taak die jou ondersteunt, gelijk de heilige kist die zijn dragers droeg. Door je opdracht te vervullen met optimisme word je groter, dieper en succesvoller.

Het is uiteindelijk het vervullen van jouw taak die bepaalt wie je bent en jou boven je eigen verwachtingen optilt. Door jezelf met je roeping te verbinden word je de katalysator van het volbrengen van die opdracht. En misschien heb je 1001 redenen waarom je niet in staat bent om ermee om te gaan. Die redenen zijn misschien wel waar maar zijn niet relevant. De enige vraag is of je je angst opzij kunt zetten en of je een verschil durft te maken.

Natuurlijk aarzelen we en zijn we terughoudend gelijk Yakov, Moshe, Yonah en vele anderen. Maar op het moment dat wij doorzetten, op het moment dat Yakov beseft dat hij ervoor moet gaan dan wordt hij gezegend met een naamsverandering. Op dat ogenblik wordt hij een ander persoon. Hij is dan geen hiel (Yakov) meer, maar een prins van G’d. Al zijn tekortkomingen zijn niet meer relevant. Ze zijn namelijk verdwenen aangezien hij een andere naam heeft en een ander individu is geworden. Het is niet makkelijk, maar wil je verder in het leven dan zul je moeilijkheden, zware examens en beproevingen moeten doorstaan.

Ben je bang? Dat is normaal. Voel je dat je niet capabel bent? Dat zou best wel kunnen.

Geef er niet aan toe! We zijn beland in de 21ste eeuw, in een wereld waarbij je als je op één knopje drukt je een wereldwijde inpakt kunt genereren. Het potentieel van elk mens is daarmee oneindig veel gegroeid. Leef je leven op een niveau van 110%. Gebruik je toetsenbord en maak een verschil dat niemand anders kan bewerkstelligen. Je hebt oneindig veel licht in je. Laat het schijnen op jezelf en op anderen.

Het is niet makkelijk om Esav te confronteren. Een hele beschaving omverwerpen lijkt onmogelijk. Laat jouw angst je niet verlammen. Jouw lef is jouw zegen en kracht en veroorzaakt een verandering in jezelf. Durf je?

Bracha Heintz

Gebaseerd op een verhandeling van Rav YY Jacobson en Rabbijn Dr. Lord Jonathan Sacks z”l

Chanoeka Feest Utrecht

Zondag 10 dec 2023
Griftpark Utrecht

16:00 – 18:00 uur
www.chanoeka.info

Chanoeka Feest in Utrecht
Muziek & dans
Entertainment & toespraken
Apart kinderprogramma

Iedereen welkom!

Helpt u mee om de continuïteit van deze artikelen te waarborgen? Door te sponsoren word je een actieve partner en steun je ook verdere activiteiten! Doneren kan hier op chabadutrecht.nl/doneren.

Beeld: chabad.org

Met dank aan Sonja Tamam, Rianne Meijer en Devorah vd Heiden voor hun hulp bij het bewerken van dit artikel.

www.chanoeka.info


Helpt u mee om de continuïteit van deze artikelen te waarborgen? Door te sponsoren word je een actieve partner en steun je ook verdere activiteiten! Doneren kan hier op chabadutrecht.nl/doneren.

Beeld: chabad.org

Met dank aan Sonja Tamam, Rianne Meijer en Devorah vd Heiden voor hun hulp bij het bewerken van dit artikel.

Historische achtergrond Chanoeka: Eeuwenlange Brandstof

Historische achtergrond Chanoeka: Eeuwenlange Brandstof

Hoe zit het met historische achtergrond van Chanoeka en de wonderbaarlijke overwinningen die herdacht worden? Lees hier alles over de geschiedenis en wonderen van Chanoeka.

(Download hier een printversie van dit artikel)

Alexander de Grote was de Keizer van het Griekse rijk. Een gebied dat zich over 5000 km uitstrekte, van Griekenland tot de Himalaya gebergte, inclusief Israel en Egypte. Alexander had Shimon Hatsadiek, de Joodse Hoge Priester ontmoet en was zeer onder zijn indruk. Alexander respecteerde hem en liet het Joodse volk in Israel in vrijheid leven en hun G-dsdienst beoefenen.

Op tweeëndertigjarige leeftijd stierf Alexander in Babylon een plotselinge dood. Veldheren en stadhouders vochten met elkaar over de opvolging, een strijd die wel vijftig jaren duurde. Toen kwam er wat rust; het uitgestrekte wereldrijk was uiteengevallen in drie grote rijken van de zogenaamde diadochen (opvolgers) en nog meer kleinere vorstendommen. De drie grote rijken waren:

  • Ptolemeïsch Egypte met de hoofdstad Alexandrië
  • Het Seleucidische Rijk met de hoofdstad Seleucia aan de Tigris rivier, later geslonken tot Syrië met Antiochië als hoofdstad
  • Macedonië inclusief Griekenland met als hoofdstad Pella

Ptolemaeus (Egypte) en Seleucus (Syrië) vochten constant over Israel, dat precies tussen hen lag.

Wrede cultuur en afgoderij

Acht koningen verder en Antiochus IV Epiphanes is de leider geworden van het Syrische deel en Israel valt onder hem. Deze nieuwe leider volgt nog steeds de Griekse Hellenistische cultuur, die Alexander de Grote van zijn leraar Aristoteles had overgenomen. Het is aan de ene kant een zeer wetenschappelijke cultuur, maar het heeft helaas ook zijn wrede aspecten. Zo is bijvoorbeeld het vermoorden van kinderen een dagelijks gebruik of omdat ze gehandicapt zijn of om de bevolkingsgroei te remmen.

Antiochus plaatst de afgod Zeus in de tempel in Yerushalayim. Hij verbiedt diverse essentiële Joodse praktijken en vermoordt diegenen die zich niet voldoende hellenistisch gedragen. De grote meerderheid van het Joodse volk is of apathisch of doet lekker mee met de overheerser. De druk was te groot, de straf te zwaar en sociaal gezien was het niet zo populair om ouderwets te doen. Men ging veelal met de mode mee. Wilde je meegaan in de maatschappij dan ging je je hellenistisch kleden, sporten en denken.

What Does "Maccabee" Mean? - Chabad.orgAlleen een klein groepje orthodoxe, eigenwijze fanatiekelingen haalde het in zijn hoofd om zich te verzetten. Hoe durfde ze? Het zou alleen de woede van de overheerser aanwakkeren en de situatie voor het hele volk verergeren. De overwinningskans was nihil! Hoe het afliep is wel bekend: wonder boven wonder wisten deze Makkabeeërs met hun schilden en gebeden het gigantische Syrische leger binnen drie jaar te verslaan. Het was het nieuws van de dag. De religieuze vrijheid was opnieuw gewaarborgd!

Voor de politieke onafhankelijkheid moest men nog twee decennia wachten. Toen pas slaagde Shimon Hamakabie erin om de Hasmonese dynastie te stichten. Een familie van Joodse priesters die de leiding en heerschappij over Israel wist te handhaven tot dat de Romeinen 210 jaar later de tweede tempel verwoestten.

Als de Makkabeeërs 164 jaar voor onze gewone jaartelling de oorlog niet hadden gewonnen was dat het einde geweest van de Joodse G-dsdienst. Dan waren het christendom en de Islam nooit ontstaan, aangezien deze twee religies pas eeuwen later uit het Jodendom voortvloeiden.

Twee wonderen

Godsdienstvrijheid werd op een totaal onlogische manier verkregen. Wie kan nou begrijpen dat een handje vol Joden een machtige vijand kon overwinnen? Het leger waar ze tegen moesten vechten was vele malen sterker en groter. Ze reden op olifanten en konden de Makkabeeërs met hun kracht en macht makkelijk verslaan.

En daarna… een tweede wonder: het kleine kruikje olie dat in plaats van één dag, acht dagen bleef branden. Stel je voor: je mobieltje is bijna leeg. Je moet hem gauw weer opladen, maar hij blijft toch nog een week werken! Dat was het Chanoeka wonder.

Het kruikje olie, het Joodse vlammetje wordt herdacht door kleine en grote kandelaars aan te steken, door acht dagen lang met spelletjes te spelen, je kinderen te verwennen en in olie gemaakte gerechten te nuttigen. De historische achtergrond en de wonderbaarlijke overwinning wordt echter amper herdacht. De Talmoed beschrijft Chanoeka uitsluitend met het olie wonder. De oorlog wordt daar überhaupt niet vermeld. Wat raar!

Een gigantische machtsverschuiving is gaande dat consequenties heeft voor alle bewoners van het land. Zij zijn verlost van het barbarische en tyranische bewind en kunnen in vrijheid, zonder angst en zich te moeten verbergen weer Joods leven. En ergens in de tempel achter gesloten deuren, waar alleen priesters mogen komen, blijft een kruikje olie acht dagen branden. En wat als de olie na één dag op was geweest? Wat had dat uitgemaakt in het geheel? Natuurlijk leuk dat G-d nog even een knipoog aan het Joodse volk geeft. Een soort bemoediging en bevestiging van Zijn aanwezigheid en steun. Maar waarom dit kleine wonder zo benadrukken en de oorlog amper te benoemen? Hebben onze geleerden zich vergist?

Opnieuw vrijheid afgenomen

Onze wijzen hebben echter veruit in de tijd kunnen kijken. Ze begrepen dat militaire macht komt en gaat. En zo was het ook. Twee eeuwen later brachten de Romeinen opnieuw een eind aan de vrijheid. Een eind aan de politieke onafhankelijkheid… ja. Een einde aan het Joodse vlammetje … nooit!

Onze tempel is nog steeds niet herbouwd maar het Joodse vlammetje is nooit uitgegaan. Want… ziet U, olie vermengt zich niet met andere vloeistoffen. Niet alleen dat, maar olie komt na lang schudden altijd weer boven aan. 2000 jaar zijn aan ons voorbij gegaan. Herhaaldelijk en te veel zijn wij als olijven geperst, verpletterd en geschud. Maar het vlammetje brandt nog steeds en zal altijd blijven branden. Een vlammetje dat licht geeft en daardoor duidelijkheid schept. Hierdoor hoeft niemand te struikelen over onwaarheden, valsheid en andere obscure belemmeringen.

Met het ene vlammetje steken we zelfs andere vlammetjes aan en zo groeit het licht gestaag tot dat de hele wereld beter kan zien. Tot dat de hele mensheid op aarde niet meer hoeft te twijfelen dat G-d onze Schepper is. Totdat de derde tempel herbouwd zal worden met de komst van Mashiach en tot dat de gouden kandelaar, die door de Romeinen geplunderd werd, weer in Yerushalayim zal worden ontstoken, zeer spoedig in onze dagen…amen.

Bracha Heintz

Chanoeka Utrecht 2023
Zondag 10 dec 2023
Griftpark Utrecht
16:00 – 18:00 uur
www.chanoeka.info

Iedereen welkom!

_

Helpt u mee om de continuïteit van deze artikelen te waarborgen? Door te sponsoren word je een actieve partner en steun je ook verdere activiteiten! Doneren kan hier op chabadutrecht.nl/doneren.

Beeld: chabad.org

 

Wajishlach | Vrede in huis

Wajishlach | Vrede in huis

Al bereik je heel veel in het leven, diploma’s, medailles, rijkdom en succes, de Torah leert ons dat je pas écht compleet bent als je vrede hebt met je eigen gezin, met de mensen die het dichtst bij je zijn. En al zal je je daarvoor, net als Yakov, in allerlei bochten moeten wringen, zorg dat jij diegene bent, die voor vrede binnen je gezin zorgt!  

Download hier het artikel in printversie (PDF)

Welkom! Yakov is weer terug. Hij was 34 jaar lang weg van huis geweest. Hij had eerst gestudeerd, daarna gewerkt, was getrouwd en had kinderen gekregen. Na vele problemen met zijn bedriegende werkgever, Lavan, die tevens z’n schoonvader was, was het hoogtijd om huiswaarts te keren.

Spiritueel, militair en politiek

Was Yakov op de heenweg nog een eenzame en arme man, nu komt hij als een vooraanstaand en rijk persoon terug, samen met zijn vrouwen, kinderen en een hoop bezittingen. Onderweg moet hij vechten met een engel en daarna ontmoet hij z’n tweelingbroer Esav, die hem nog steeds wil vermoorden. Maar Yakov weet het goed te maken. Hij heeft een drie stappenplan: spiritueel, militair en politiek.

Spiritueel: Yakov vraagt ten eerste aan G-d om hem te beschermen.

Militair: Daarna bereidt hij zich voor op oorlog. Esav was nog steeds geen lieverdje, gezien hij 400 soldaten met zich meenam.

Politiek: Yakov geeft aan zijn broer Esav kuddes en ladingen goederen cadeaus. Esav was nog steeds boos op Yakov. Hij had namelijk op een sluwe manier de zegen van hun vader Yitschak gestolen. “Welnu,” zegt Yakov als het ware tegen hem, “Al deze rijkdom die je ziet is het resultaat van de zegen. Nu schenk ik het aan jou.”

Hoe dan ook. Yakov weet Esav te kalmeren, een oorlog wordt gelukkig vermeden. Esav nodigt hem zelfs uit om samen verder te trekken. Yakov vindt dit onverstandig en weet zich met een paar smoesjes te excuseren.

Vervolgens arriveert Yakov in Shechem en de Torah beschrijft hem op dat moment als volmaakt, Bereshiet 33-18:

ויבא יעקב שלם עיר שכם אשר בארץ כנען בבאו מפדן ארם ויחן את־פני העיר

En Yakov kwam volmaakt naar de stad Shechem dat in Kanaan ligt, hij kwam van Padan Aram en hij legerde vóór de stad.

Yakov wordt hier beschreven als zijnde volmaakt. Een unieke beschrijving, die wij nergens anders in de Torah vinden.
Wat is daar de reden van?

Alles behalve volmaakt

Yakov lijkt juist allesbehalve volmaakt te zijn. Hij heeft zo veel narigheden in zijn leven meegemaakt en er zullen hem nog genoeg drama’s overkomen voordat hij op z’n oude dag zijn kinderen zal kunnen zegenen.

Dus waarom volmaakt? In zijn jeugd heeft hij vreselijke ruzie met zijn broer gehad die hem wilde vermoorden. Vervolgens werd hij straatarm omdat neef Elifaz, de zoon van Esav, hem van al zijn bezittingen beroofde. Esav had zijn zoon geboden om Yakov te vermoorden, maar dat was Elifaz dan net te veel. In plaats daarvan besloot Elifaz om Yakov van al zijn bezittingen te beroven. In de Talmoed (Awoda Zara 5a) staat daarover:

מאי מיתה עניות דאמר מר ארבעה חשובים כמתים אלו הן עני סומא ומצורע ומי שאין לו בנים

Wat is dood zijn? Dood zijn is armoede zoals de meester heeft gezegd, vier mensen worden als dood beschouwd, dit zijn zij: een arme man, een blindeman, iemand die lijdt aan melaatsheid en iemand die geen zonen heeft.

Yakov beroven was de manier voor Elifaz om de criminele opdracht van zijn vader Esav te vervullen.

Na een dromerige reis kwam Yakov terecht bij zijn oom Lavan, de broer van zijn moeder Rivkah, die later een zwendelaar van de eerste orde bleek te zijn. Wanneer hij jaren later van Lavan terugkomt, moet hij noodgedwongen tegen een engel vechten die hem aanvalt. Vervolgens komt Esav hem tegemoet met 400 soldaten en zijn perikelen gaan maar door.

We zijn nog niet klaar want binnenkort zal zijn dochter gekidnapt worden en ook nog misbruikt. Vervolgens zal zijn meest geliefde vrouw, Rachel, bij een bevalling overlijden. Zijn zoon Yosef zal verdwijnen en het zal lijken alsof hij vermoord is. Op zijn oude dag moet Yakov wegens hongersnood ook nog eens emigreren. Hij had een groot gezin, vier echtgenotes allemaal met kinderen. Daar was ook enige regie voor nodig om dat in goede banen te leiden.

Vrede in je familie

En juist nu, bij zijn aankomst in Shechem is hij volmaakt. Waarom nu? Neem een stapje terug in de Torah en kijk welke episode beschreven wordt net voor dat het woord שלם shalom – volmaakt – gebruikt wordt om Yakov te omschrijven: het is de vrede die hij met Esav weet te sluiten.

Een mens kan namelijk heel veel moeilijkheden en obstakels in zijn leven tegenkomen. Hij kan ook veel in zijn leven behalen, diploma’s, medailles. Hij kan veel bereiken, rijkdom en succes, maar volmaakt is hij pas als hij vrede heeft weten te sluiten met zijn eigen gezin, met de mensen die het dichtst bij hem zijn.

Wees moedig en bescheiden en wees de katalysator voor vrede in je familie.

Je hoeft niet akkoord te gaan met je broer en misschien is het zelfs verstandig om in een andere stad of in een ander land te gaan wonen. Wellicht zijn jouw argumenten juist of wie weet, misschien ook niet. Waarschijnlijk zal je je in allerlei bochten moeten wringen om de weg van vrede te kunnen bewandelen. Echter, zolang je die niet weet te bereiken met je eigen broer, blijf je gebrekkig.

Wees moedig en bescheiden en creëer vrede in je familie. Elk gezin vormt de basis van de hele maatschappij en misschien moet je even je eigen gelijk opzijzetten om je broer een grote dikke knuffel te kunnen geven… zelfs al probeert hij je in je nek te bijten*!

Shabbat Shalom,

Bracha Heintz
www.chabadutrecht.nl

Gebaseerd op een les van Rav YY Jacobson

*Zie de Baal Hatoerim op Bereshiet 33:4, die uitlegt waarom, in de sefer Torah, boven elke letter van het woord ‘en hij kuste hem’ er een puntje staat.

Klik om wekelijks per WhatsApp een artikel te ontvangen

Zondag 10 dec 2023
Griftpark Utrecht

16:00 – 18:00 uur
www.chanoeka.info

Chanoeka Feest in Utrecht
Muziek & dans
Entertainment & toespraken
Apart kinderprogramma

Iedereen welkom!

Helpt u mee om de continuïteit van deze artikelen te waarborgen? Door te sponsoren word je een actieve partner en steun je ook verdere activiteiten! Doneren kan hier op chabadutrecht.nl/doneren.

Beeld: chabad.org

Met dank aan Sonja Tamam, Rianne Meijer en Devorah vd Heiden voor hun hulp bij het bewerken van dit artikel.

 

Even voorstellen

Samen al meer dan 30 jaar in Utrecht aan het werk: rabbijn & rebbeztin Heintz! Lees meer..

Vrienden Joods Utrecht

🕯️🕯️ Shabaton Utrecht🍷🥖

Chanoeka 2020 terugkijken

🎥 Masterclass Joods Monument

Op deze bijzondere locatie in Utrecht vertelt Bracha Heintz over de Joodse geschiedenis van Utrecht en blies Rabbijn Heintz op de sjofar. Bekijk ook de bijdragen van Wim Rietkerk en kunstenaar Amiran Djanashvili. Meer foto’s hier.