Tazria | Ultiem voorbeeld van positieve vrouwelijke discriminatie

Tazria | Ultiem voorbeeld van positieve vrouwelijke discriminatie

Waarom is een vrouw onrein na de geboorte van een zoon en zelfs tweemaal zo lang na de geboorte van een dochter? Het mysterie dat hierachter schuilgaat, bevat een belangrijke boodschap: de levenskracht van een barende vrouw is ontzettend groot. Na de geboorte moet het vacuüm dat achterblijft opnieuw opgevuld worden: een hereniging met G-d en herstel van leven en enthousiasme.

Download hier een printversie van dit artikel (PDF)

Drie sleutels bevinden zich uitsluitend in G-d’s handen. Ze worden aan geen enkele afgezant overgedragen. En dit zijn ze: de sleutel van de regen, de sleutel van het baren en de sleutel van het herleven der doden. Zie Talmoed, Taanit 2-1. Wij staan deze keer stil bij sleutel nummer twee.

Discriminatie

Onze parasha begint met het feit dat een vrouw, nadat zij gebaard heeft twee offers naar de Tempel brengt. Wanneer zij een jongen heeft gebaard, is zij zeven dagen onrein. Daarna telt ze nog eens 33 dagen. Tijdens deze dagen mag de vrouw geen heilig voedsel (offers) consumeren noch de Tempel betreden. Heeft zij een meisje  gebaard, dan is zij 14 dagen onrein. Vervolgens telt zij nog eens 66 dagen.

Aan het einde van deze onreine periode, op de 41ste dag na de geboorte van een jongen of op de 81ste dag na de geboorte van een meisje brengt ze twee soorten offers naar de Tempel. Een schaap als עולה (Ola) – een opgaand offer en een jonge duif of een tortelduif als חטאת (Gatat) – een zondeoffer.

Nu moeten we ons afvragen, waarom zij een חטאת (Gatat), een zondeoffer moest brengen. Welke zonde heeft zij begaan? Ze heeft met zweet en tranen een kind gebaard. Ze heeft het eerste gebod dat in de Torah staat vervuld: “Wees vruchtbaar en vermenigvuldig Uzelf”! Bereeshiet 1- 28. Zou dat een overtreding zijn? Natuurlijk niet, in tegendeel!

En waarom zou zij onrein zijn? En vooral, wat betekent het als iemand onrein is?

Ook begrijpen we niet waarom zij tweemaal zo lang onrein is na de geboorte van een meisje. Is hier sprake van discriminatie? Laten we samen kijken hoe  de Joodse vrouw geëmancipeerd is in plaats van aan te nemen dat ze in een onrein hoekje geplaatst wordt.

Mysterie

Nu vallen alle wetten van reinheid en onreinheid onder de categorie van חוקים (choekim), regels die wij niet begrijpen. Net zoals kosher eten of het verbod om wol en linnen samen te dragen.

De logica van deze regels kunnen wij niet vatten. Wel kunnen wij proberen, gebaseerd op de chassidische leer om deze onlogische wetten op een spirituele manier te ontdekken. Het klinkt ingewikkeld, maar al gauw zullen wij samen dit mysterie oplossen. Want was is nu de definitie van טומאה (toema) onreinheid en טהרה (tahara) reinheid?

Heeft onreinheid te maken met viezigheid, stank of besmettelijkheid? Absoluut niet! Toema en tahara zijn geen lichamelijke aandoeningen, maar spirituele situaties. Spirituele onreinheid is altijd verbonden met de dood of een vorm daarvan. De hoogste vorm van onreinheid is een menselijk lijk. Als onreinheid te maken heeft met de dood dan kunnen we concluderen dat reinheid een uitdrukking van leven is.

Wat is echt leven? Dat is iemand die sterk verbonden staat met de bron van het leven, met zijn eigen ware essentie, met de kosmische levenskracht. Jouw leven is een voortvloeisel van de kern van het leven. Elke ontwrichting van de persoon zelf en zijn levensbron vormt een staat van onreinheid.

Hoogste niveau

Wanneer de verbinding tussen de mens en de kern van zijn vitaliteit verzwakt of de synchronisatie niet optimaal is, dan spreken wij van een staat van onreinheid. Hij heeft zich losgekoppeld van zijn eigen wezen en realiteit waardoor hij een leegte heeft doen ontstaan. Dit vacuüm is een ideale plek geworden om allerlei ongewilde krachten aan te trekken. En wanneer is deze leegte het grootst? Vlak na een intensief moment van reinheid en verbinding met het Allerhoogste.

Wanneer een vrouw baart is zij juist op het hoogste niveau dat een mens maar kan bereiken. Alles wat wij hier op aarde bewerkstelligen zijn veranderingen en verbeteringen op reeds bestaande schepselen. Wij ontwikkelen nieuwe producten aan de hand van reeds bestaande elementen. Een timmerman maakt van een boom een tafel en een schoenmaker maakt van de huid van een dier een laars.

Op het moment echter, dat een baby wordt geboren dan is de vrouw heel dichtbij G-d. Hoe zeg je geboorte in het Hebreeuws? Leeda: לידה.  Verdeel je dit woord in tweeën dan krijg je ליד ה (leyad Hashem), wat  betekent ‘naast G-d’.

Bij een geboorte is de moeder bezig om een kind te creëren. Dit is hét moment dat zij G-ddelijkheid op het hoogste niveau mag ervaren en meemaken. Op dat moment is de vrouw bijna geen mens meer. Ze wordt  zo G-ddelijk als maar mogelijk is. Ze neemt een hemelse hoedanigheid aan. Ze is geen begrensd wezen meer maar ze schept leven en creëert oneindigheid. Immers zal het kind dat zij baart in de toekomst ook kinderen krijgen, die op hun beurt ook vruchtbaar zullen worden en zo tot in het oneindige toe. Wow…wat een energie! Wat een ervaring! Wat een kracht! Alles wat wij in deze wereld verrichten is begrensd in ruimte en in de tijd… behalve kinderen krijgen.

Wanneer overtreffen wij onze menselijke hoedanigheid? Wanneer kunnen wij op G-d lijken? Enkel als wij ervoor kiezen om een partner te zijn in de schepping van een nieuw leven. Bij deze gebeurtenis zijn wij naadloos verbonden met de bron van het leven, reinheid op het maximale niveau.

Onze medici proberen al tientallen jaren te onderzoeken en te analyseren waarom het plezier van geslachtsgemeenschap zo intens is. Verschillende theorieën zijn naar voren gekomen maar een duidelijke verklaring ontbreekt nog steeds. In de chassidische leer is dit geheim al eeuwen geleden opgeschreven. Op het moment dat man en vrouw samen zijn, creëren zij een oneindig potentieel. Zij gebruiken op dat moment een sleutel niet alleen naar een nieuw leven, maar zelfs naar oneindige vitaliteit.

Krachtig

Man en vrouw hebben zo’n krachtig potentieel dat deze energie in goede banen geleid moet worden om niet verkeerd terecht te komen. Vandaar de huwelijksinzegening en de onderdompeling van de vrouw na haar menstruatie in een mikwe, een speciale verzameling van natuurlijk regen of bronwater. De hele wereld werd zelfs tijdens de zondvloed in water ondergedompeld. Het regende 40 dagen en 40 nachten. 40 komt precies overeen met de hoeveelheid van 40 see-a (= circa 40 X 10 liter). Dit is het minimale volume van water dat in een mikwe, ritueel bad, aanwezig dient te zijn om de reinheid van diegene die zich erin onderdompelt te herstellen.

Wanneer je deze geweldige krachtige levensenergie zijn eigen gang laat gaan dan kom je terecht in de laagste en meest immorele situaties, onreinheid op z’n best. Als je daarentegen  je deze kracht stuurt en kanaliseert, gelijk het licht dat via een laser uitgestraald wordt, dan krijg je de geconcentreerde energie daar waar je hem hebben wilt, een schattig kindje… een wonder in je armen, een toegangspas naar het oneindige. Dit kind is in reinheid geboren. Vader en moeder hebben zich beheerst om er uitsluitend voor elkaar te zijn. Doordat zij zich aan de regels van reinheid gehouden hebben, hebben zij G-d uitgenodigd om aanwezig te zijn in hun relatie. 

Een geboorte is de grootste openbaring van G-ddelijkheid. Het is een hemelse ervaring, een ultiem plezier dat een grote spirituele ervaring weergeeft.

Wanneer een vrouw zwanger is vinden zeer intensieve veranderingen plaats in haar lichaam. Vanaf de bevruchting tot de bevalling heeft deze dame een dubbelleven in zich, een extra levenskracht. Maar nu komt de valstrik, het gevoel en de staat na de bevalling. De moeder, hoe blij dan ook, wordt geconfronteerd met een enorm gevoel van leegte. De weeën en toevoer van gigantische hoeveelheden adrenaline die nodig waren om dit nieuwe leven te doen ontstaan zijn ineens gestopt. Het extra leventje is weg.

Ook hier vinden wij in de chassidische leer een verklaring op spiritueel niveau voor het fenomeen dat Postnatale Depressie heet. Voor sommige dames is het contrast tussen de extra levensenergie die zij bij zich droeg en het abrupte einde te veel om te verwerken. Natuurlijk spelen hormonen en vermoeidheid een rol. Maar er bestaan ook spirituele hormonen. De vrouw bevindt zich ineens in een leegte en ze heeft even tijd nodig om een nieuw evenwicht te vinden.

Leegte

Vele van ons maken gelijksoortige ervaringen mee. Men bereidt zich voor op een groot evenement, een bijzondere verjaardag, een bruiloft, een examen of project of een speciale reis. Wekenlang ben je bezig en je bereikt het ultieme moment. De dag daarna heb je nog wat opruimwerk, maar hoe voel je je? Je maakt een enorm dieptepunt mee en niet iedereen is altijd in staat om dit contrast te overbruggen. Een vrouw raakt een hemelse plek aan wanneer ze baart. Wanneer deze intense ervaring en alle bijbehorende emoties eindigen ontstaat er een gigantisch gebrek aan vitaliteit.

Het hele joodse volk maakte dit ook mee bij het ontvangen van de Torah op de berg Sinaï. Daarna is men het een gouden kalf gaan aanbidden. Wat was er gaande? Een zeer hevige spirituele ervaring gevolgd door een grote leegte. Ineens was Moshe weg en toen was er helemaal niets. Wanneer een krachtige hemelse ervaring eindigt, ontstaat er een gat dat al gauw met ongewilde zaken opgevuld wordt.

Onreinheid heeft niets met viezigheid te maken. Onreinheid is gewoon het gebrek aan leven, aan energie en aan levenskracht. Vandaar dat je ‘s ochtend je handen wast wanneer je wakker wordt. In je slaap ga je als het ware een beetje dood. Je verliest controle op een deel van je lichaam en je bent eigenlijk een beetje weg. Slaap is één zestigste van de dood vertellen onze geleerden. Slaap is een milde vorm van onreinheid.

Hetzelfde gebeurt er wanneer een vrouw menstrueert. Zij had ge-ovuleerd, ze had zich voorbereid op een nieuw leven. In haar baarmoeder had zich bloed verzameld om een nieuw embryo te voeden. Maar dat nieuwe leven is niet tot stand gekomen. Er is een leegte opgetreden en dat is de definitie van onreinheid, dit vacuüm dat ontstaat juist nadat er extra levenskracht was.

Hoe lossen we dit op? Hoe zorgen wij ervoor dat die leegte op een positieve manier ingevuld wordt? Door water, de bron van alle vitaliteit. Wanneer een vrouw zich in het mikwe onderdompelt, dan verbindt zij zich met de fysieke levensbron en daardoor automatisch ook met haar spirituele bron.

Verbinding herstellen

De onreinheid die een vrouw ervaart na dat ze gebaard heeft is niet iets slechts, het is alleen maar dat ze dat extra leventje heeft moeten loslaten en dat is de definitie van onreinheid. Vandaar ook dat ze een חטאת gatat-offer moest brengen. Natuurlijk had zij niet gezondigd, maar het woord חטאת gatat – dat meestal als zonde vertaald wordt – betekent ook gebrek. Een zonde is namelijk een gebrek in je connectie met G-d. Een vrouw die gebaard heeft, heeft niets misdaan, in tegendeel. Echter heeft ze wel te maken met een plotseling gebrek aan levenskracht.

Het andere offer, het zogenaamde Ola, wordt geheel verbrand en niet zoals andere offers gedeeltelijk gegeten. Dit vertegenwoordigt een complete overgave en het zichzelf wegcijferen ten aanzien van G-d. De verbinding tussen mens en G-d wordt daarmee hersteld. En het gatat-offer vertegenwoordigt het gebrek aan spiritualiteit en aan levenskracht die de moeder post partum heeft moeten ervaren.

Zo fluctueert een vrouw maandelijks tussen een krachtige vorm van energie en vitaliteit en dan weer het ontbreken van juist dat stukje leven. Haar lichaam gaat op en neer omdat dit precies is wat er op spiritueel niveau met haar gebeurt. Gelijk de maan die dan weer vol is en dan weer onzichtbaar. De cyclus van de vrouw is een maan(d)cyclus.

Nu wordt ook duidelijk waarom de moeder bij de geboorte van een meisje twee keer zo lang onrein is als bij een jongen. Een babymeisje draagt veel meer levenskracht bij zich dan een jongetje. Bij een pasgeboren dochter zijn reeds alle eicellen aanwezig die ooit in de toekomst zullen ovuleren. Wat een kracht! Bij een meisje verliest de moeder nog meer levenskracht dan bij een jongen.

Vandaar dat de mogelijkheid en ruimte voor onreinheid dubbel zo groot is. Wanneer een baby tevoorschijn komt, verlaat hij het reine vruchtwater en laat hij een vacuüm van levenskracht achter. Bij een meisje is de levenskracht groter en de leegte daarna dus ook. Hoe intenser het hoogtepunt hoe dieper de val is die daarop volgt.

Het gebrek aan leven dat de moeder bij de geboorte van haar kind overkomt wordt door het gatat-offer hersteld. En wat brengt zij? Een duif. Van alle soorten zijn duiven één van de weinige dieren die trouw blijven aan hun partner, zeker in één seizoen en soms levenslang.

Trouw

Net zoals een duif trouw is, zo ook is het Joodse volk trouw aan zijn Schepper. Gelijk deze nieuwe moeder haar verbinding met G-d weer nieuw leven inblaast met behulp van offers die haar connectie weer herstellen, zo ook gaan wij om met onze partners in het leven, op een trouwe en respectvolle manier.

Ook al ben jij je je verbinding met G-d even kwijt en is je spirituele hoedanigheid iets afgezwakt, helemaal na een intens moment dat je een leegte hebt ervaren, wees gerustgesteld; er bestaan twee offers die jou weer verbinden en de oorspronkelijke situatie herstellen. Een Ola dat geheel verbrand wordt en jou volledig met G-d herbindt en een gatat die het grote gat, het gebrek aan levenskracht komt herstellen.

Een Jood blijft altijd verbonden met G-d. Zo zit hij organisch in elkaar. Dat is zijn staat. Daar hoeft hij niets voor te doen en daar kán hij zelfs niets in veranderen. Niet altijd reflecteert hij deze connectie, gelijk de maan die altijd aanwezig is maar niet altijd het zonlicht weerkaatst. Zo ook is een Jood niet altijd in staat om het G-ddelijke licht dat in hem aanwezig is uit te stralen.

In het Hooglied waarin de liefde tussen G-d en het Joodse volk beschreven wordt staat (15-1)

הִנָּ֤ךְ יָפָה֙ רַעְיָתִ֔י הִנָּ֥ךְ יָפָ֖ה עֵינַ֥יִךְ יוֹנִֽים׃

Kijk jij bent mooi mijn vriendin, kijk je bent mooi, jouw ogen zijn als die van duiven.

De Midrash legt uit:

Net zoals deze duif vanaf het moment dat zij haar maat kent zij hem niet voor een ander verwisselt, zo ook de Joden, vanaf het moment dat zij G-d hebben erkend, hebben zij Hem nooit voor een ander ingewisseld.

Herstel

Er zijn hoogtepunten in de Joodse geschiedenis geweest, tijdperken dat het Joodse volk bloeide zoals in de tijd van koning Salomon. De dieptepunten zijn te veel om te benoemen.

Ook in ons eigen leven. We beleven leuke momenten en gaan helaas ook door moeilijke tijden. Soms is onze verbinding met Boven helemaal heerlijk en op andere momenten voelen we niets, apathie op z’n volst.

Ook al voelen wij gaten is ons leven en worden wij geconfronteerd met gebreken, de duif vertelt ons dat wij van nature intrinsiek verbonden blijven. Ook al voelen wij een gebrek aan levenskracht en zijn wij al dan niet spiritueel depressief, er wordt ons altijd weer een mogelijkheid gegeven om onszelf te herenigen met G-d (het Ola-offer) en ons gebrek aan leven en enthousiasme te herstellen (het gatat-offer).

Shabbat shalom,
Bracha Heintz

Gebaseerd op een les van Rav YY Jacobson

Help jij mee om de continuïteit van deze artikelen te waarborgen? Door te sponsoren word je een actieve partner en steun je ook verdere activiteiten! Doneren kan hier op chabadutrecht.nl/doneren.

Volg ons!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

🎬 Video Chanoeka 2018

Bekijk alle video’s op YouTube .

Utrechters tegen antisemitisme-actie

De bijeenkomst van zondag 13 januari is goed verlopen. Lees hier een update!

Even voorstellen

Samen al meer dan 30 jaar in Utrecht aan het werk: rabbijn & rebbeztin Heintz! Lees meer..

Vrienden Joods Utrecht

Volg ons!

Facebook
Twitter
YouTube