Behaalotecha | Wat zet je in, macht of invloed?

Behaalotecha | Wat zet je in, macht of invloed?

In plaats van macht uit te oefenen kun je er ook voor kiezen om een invloedrijke relatie met de mensen om je heen op te bouwen. Hierdoor stel je jouw medemens in staat om zijn of haar eigen krachten te ontdekken en te ontplooien. Dit is ook de betekenis van het woord בהעלתך ‘en je zult laten opstijgen’, de naam van onze Parasha.

Download hier een printversie van dit artikel (PDF)

Door de woestijn

Na de openbaring bij de berg Sinai bleef het Joodse volk nog bijna een jaar bij deze bijzondere berg legeren. Ze zouden pas weggaan wanneer de wolk die boven de tabernakel zweefde, voorloper van de GPS, op zou stijgen. Dat was G-d’s signaal om te vertrekken. De wolk wees de weg en wanneer hij daalde wist men dat een nieuwe standplaats in de woestijn bereikt was. Soms verbleef het Joodse volk slechts enkele dagen op één plek, soms jaren.

Aangezien de wolk bijna een jaar lang bij de berg Sinai zweefde, bleef het Joodse volk daar legeren. Op 20 Ijar 2449 was het zo ver. De wolk steeg en het Joodse volk ging op stap richting het beloofde land. Nog dezelfde dag arriveerden ze in de Paran woestijn en daar begon het volk te klagen. Allereerst werd er gejammerd over vermoeidheid door de reis. Vervolgens werd er over het eten gemopperd; men was niet tevreden over het manna en verlangde naar vlees.

Dit werd de negende keer al dat G-d op de proef werd gesteld. Kon Hij wel of kon Hij niet voor het Joodse volk in de woestijn zorgen?

Tien keer klagen

Het Joodse volk had in het eerste jaar na de uittocht uit Egypte tien keer het gebrek aan vertrouwen in G-d geuit:

1) Toen het Joodse volk bij de rode zee aankwam en de Egyptenaren hun achterna zaten klaagde het (Shemot, 14-11):

וַיֹּאמְרוּ֮ אֶל־מֹּשֶה֒ הַַֽמִבְלִִ֤י אֵין־קְבָרִים֙ בְמִצְרַַ֔יִם לְקַחְתָָּ֖נו לָמ֣ות בַמִדְבָָּ֑ר מַה־זֹּאת֙ עָשִ֣יתָ לַָ֔נו לְהוֹצִיאָָּ֖נו מִמִצְרַָיִם׃

“En ze zeiden tegen Moshe, zijn er geen graven in Egypte dat je ons genomen hebt om in de woestijn te sterven? Wat heb je met ons gedaan dat je ons uit Egypte hebt gehaald?”

2) Na de tocht door de rode zee vermoedde het Joodse volk dat de Egyptenaren nog leefden totdat G-d hun lijken op de kust gooiden.

3) Ze klaagden in Mara over het gebrek aan water (Shemot 15-24)

4) In de Sien woestijn werd er over honger geklaagd (Shemot, 16-3):

וַיֹּאמְר֨וּ אֲלֵהֶ֜ם בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֗ל מִֽי־יִתֵּ֨ן מוּתֵ֤נוּ בְיַד־ה’ בְּאֶ֣רֶץ מִצְרַ֔יִם בְּשִׁבְתֵּ֙נוּ֙ עַל־סִ֣יר הַבָּשָׂ֔ר בְּאָכְלֵ֥נוּ לֶ֖חֶם לָשֹׂ֑בַע כִּֽי־הוֹצֵאתֶ֤ם אֹתָ֙נוּ֙ אֶל־הַמִּדְבָּ֣ר הַזֶּ֔ה לְהָמִ֛ית אֶת־כָּל־הַקָּהָ֥ל הַזֶּ֖ה בָּרָעָֽב

“Waren wij maar door G-d’s toedoen in Egypte overleden terwijl wij naast pannen vlees zaten en wij brood tot verzadiging aten, want Jij hebt ons uitgenomen naar deze woestijn om deze hele gemeenschap door honger te doen sterven.”

5) Ze hebben manna voor de volgende dag bewaard omdat zij er niet op vertrouwden dat het de volgende dag weer zou vallen.

6) Op shabbatochtend gingen ze manna zoeken hoewel hun verteld was dat het op Shabbat niet zou vallen.

7) In Refidim werd er weer over gebrek aan water geklaagd (Shemot, 17-3)

8) Het dienen van het gouden kalf, omdat ze niet vertrouwden dat Moshe van de berg Sinai terug zou komen.

9) In onze Parasha werd er geklaagd over het gebrek aan vlees, Behaalotecha 11, 4-6:ּ

וַיִּבְכּ֗וּ גַּ֚ם בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל וַיֹּ֣אמְר֔וּ מִ֥י יַאֲכִלֵ֖נוּ בָּשָֽׂר׃

זָכַ֙רְנוּ֙ אֶת־הַדָּגָ֔ה אֲשֶׁר־נֹאכַ֥ל בְּמִצְרַ֖יִם חִנָּ֑ם אֵ֣ת הַקִּשֻּׁאִ֗ים וְאֵת֙ הָֽאֲבַטִּחִ֔ים וְאֶת־הֶחָצִ֥יר וְאֶת־הַבְּצָלִ֖ים וְאֶת־הַשּׁוּמִֽים׃

וְעַתָּ֛ה נַפְשֵׁ֥נוּ יְבֵשָׁ֖ה אֵ֣ין כֹּ֑ל בִּלְתִּ֖י אֶל־הַמָּ֥ן עינינוּ׃

“En ook het Joodse volk huilde en het zei: wie zal ons vlees te eten geven? We herinnerden ons de vis die wij gratis in Egypte aten, de komkommers en de watermeloenen en de prei en de uien en de knoflook. En nu is onze ziel uitgedroogd, we kunnen het manna niet meer aanzien.”

10) De verspieders, die niet vertrouwden dat G-d in staat was om het Land Israël aan hen te schenken.

Wel of geen concurrentie

De negende klacht vindt in onze parasha plaats. Het is Moshe te veel. Hij kan het niet meer aan en G-d heeft een voorstel. Van nu af aan staat Moshe er niet meer alleen voor. Hij zal worden geholpen door 70 oudere en wijze heren.

Probleempje: hoe kiest Moshe op een eerlijke manier 70 mensen uit? Als hij van elke stam 6 personen kiest dan heeft hij er 6 x 12= 72. Twee teveel dus. Moshe is van plan om twee personen uit te laten loten, maar het blijkt niet nodig te zijn. Eldad en Meedad stellen zich bescheiden op. Zij bieden zelf aan om zich terug te trekken. Het probleem is opgelost!

De overige 70 assistenten ontvangen in de nabijheid van de tabernakel, een uitstraling van Moshe’s spiritualiteit. Zij zijn nu, net als Moshe, profeten geworden. Is Moshe daardoor een deel van zijn profetie kwijt? Nee, vertelt de Midrash ons. Als het gaat om wijsheid en profetie kun je het vergelijken met het aansteken van een licht met een ander licht.

Is de eerste kaars, nadat hij zijn vlam aan de tweede kaars heeft geschonken, zijn eigen licht kwijt? Nee, integendeel, nu is er meer licht voor beide kaarsen. Al zou je duizenden kaarsen ermee aansteken, dan nog zou de eerste kaars zijn eigen licht niet verliezen.

Eldad en Meedad bevinden zich niet in de buurt van de tabernakel. Ze horen er immers niet bij. Hun bescheidenheid is echter niet ongemerkt aan G-d voorbijgegaan. Hij beloont ze en zij zijn daardoor in staat om zelfs in het midden van het kamp, ver weg van de tabernakel, te profeteren. Hun voorspelling gaat over de dood van Moshe vele jaren later en zijn opvolging door zijn trouwe leerling Yehoshua. Yehoshua hoort hun profetie en is totaal verbijsterd. Hij rent naar zijn meester, Moshe, om hem te vertellen dat Eldad en Meedad aan het profeteren zijn. Wat een brutaliteit! Hoe durven ze? Waar is de hiërarchie? Kan iedereen zomaar profetieën uitspreken? “Zet ze gevangen!” eist Yehoshua.

”Ben je jaloers voor mij?” vraagt Moshe. “Wat zou het fijn zijn als iedereen een profeet zou zijn!” Wat nobel van Moshe. Zijn trouwe leerling verdedigt de eer van zijn meester, maar Moshe heeft het niet nodig. Immers weten wij dat hij de meest bescheiden man op aarde was. De concurrentie stoort hem niet, er is geen kruimeltje jaloezie te bespeuren. In tegendeel, hij moedigt hun profetie aan door de wens uit te spreken dat alle Joden profeten zouden kunnen zijn! Dit verhaal wordt in onze parasha, Behaalotecha in hoofdstuk 11 van Bamidbar besproken.

Macht of invloed

In een andere parasha, die Korach heet (ook in het boek Bamidbar, hfd.16), komt een hele andere geschiedenis naar voren. Daar wordt de opstand van Korach beschreven. Korach is een onrustzaaier. Hij klaagt dat iedereen even heilig is en waarom hebben Moshe en Aharon zich dan boven de rest van het volk verheven? Wat is nu de reactie van Moshe? Hij is er niet blij mee! Hij vraagt (en dat is de enige keer in zijn leven dat hij dat doet) om een wonder om dit op te lossen; de aarde opent zich en slikt Korach en zijn 250 collaborateurs in.

Wat een enorm verschil! Bij Eldad en Meedad is Moshe dolblij en wenst dat het hele volk uit profeten zou bestaan. Bij Korach verplettert Moshe onmiddellijk de oproer terwijl Korach zei: “Iedereen is heilig!” Precies wat Moshe tegen Yehoshua had gezegd: “Laat iedereen heilig zijn en profeten worden!”

Beide gevallen lijken identiek. In allebei de voorvallen is de eer van Moshe in het gedrang. Maar waarom laat Moshe Eldad en Meedad hun gang gaan, terwijl hij de opstand van Korach in de kiem smoort? Wat is het verschil? Kennelijk zijn hier twee verschillende zaken aan de hand die de tegenovergestelde reactie van Moshe verklaren.

Het ene is invloed en het andere is macht.

Invloed vermenigvuldigt

Moshe had allebei.

Wat is het verschil tussen macht en invloed? Immers iemand die macht heeft, heeft ook vaak invloed. Het omgekeerde kan ook gesteld worden. Iemand die invloed heeft, heeft ook macht. Toch is er een essentieel verschil. Beide eigenschappen staan zelfs lijnrecht tegenover elkaar.

De Midrash vergelijkt machtsoverdracht met het legen van één container naar een tweede container. Na het schenken is container nummer één leeg. De conclusie is dat macht niet gedeeld kan worden. Of het nou gaat om een school, een bedrijf, de regie over een feest of een georganiseerde reis, iemand, één persoon heeft de leiding. Anders heerst er onrust en chaos. Bij het verspreiden van invloed ligt het precies andersom. Het wordt vergeleken met het aansteken van één licht met een ander licht.

Macht kan niet gedeeld worden. Daarentegen, als het om invloed gaat dan spreken we over vermenigvuldigen. Heb je een briljant idee en lukt het je om anderen daar ook van te overtuigen, dan vermenigvuldigen de mogelijkheden zich. Hoe meer hoe beter; hoe meer kaarsen, hoe meer licht.

Daarentegen kan een koning zijn macht niet delen. Als hij het weggeeft dan heeft hij het niet meer. Als de eigenaar van een bedrijf zijn aandelen verkoopt dan verliest hij het zeggenschap over zijn bedrijf.

Nog een wezenlijk verschil: Macht stopt in afwezigheid van de machthebber.

Stel een leraar heeft ten aanzien van zijn leerlingen uitsluitend een machtspositie. Op het moment dat hij de klas verlaat verandert zijn lokaal in een treinstation midden in het spitsuur. Als een rector alleen maar in zijn school gezorgd heeft dat regels nagekomen werden en straffen uitgedeeld werden, dan zullen de leerlingen hem na hun diploma-uitreiking snel vergeten. Als de machthebber verdwijnt of overlijdt, is zijn macht weg.

Daarentegen als het om invloed gaat, dan groeit het vaak, juist in afwezigheid van de persoon. Hoeveel geleerden en uitvinders zijn pas na hun sterven beroemd geworden? Kijk naar Moshe zelf. Wat een invloed deze man tot op de dag van vandaag nog heeft. Wie heeft er nog nooit van Moses gehoord? Deze grote geleerde en leider is meer dan 3000 jaar geleden overleden. Toch is hij meer aanwezig dan ooit. In elk joods boek, in elke synagoge, op elke Joodse school, in het hart en de ziel van miljoenen mensen op aarde!

Doorgeefluik

Vandaar dat Moshe niet van streek raakt wanneer Yehoshua hem over het profeteren van Eldad en Meedad vertelt. Niet alleen is Moshe blij dat er nog meer profeten zijn, maar ook hun voorspellingen deren hem niet. Yehoshua is woedend omdat Eldad en Meedad over de dood van Moshe spreken.“Ook al ga ik dood” reageert Moshe, ”blijf ik leven”. Waar het mij in het leven om gaat is onsterfelijk. Alleen machthebbers kunnen sterven. Dictators leven in angst en jaloezie.

Maar ik bezit niets, ik heb nergens de macht over en niemand kan iets van mij afpakken. www.hetjoodsevolk.com is niet mijn eigendom en www.torah.org is niet van mij. www.woestijnreisbureau.il is niet mijn business. Ik fungeer slechts als doorgeefluik voor hemelse onderwerpen, voor het doel van de schepping, voor de grootsheid van de Torah.

שכינה מדברת מתוך גרונו של משה

“Als Moshe zijn mond opendeed, dan was het G-d’s woord dat door zijn keel kwam”.

Maar Moshe was toch ook een leider. Hoe anders heeft hij drie miljoen mannen, vrouwen en kinderen van Egypte naar Israel gebracht?

Vanuit zijn machtspositie heeft hij het Joodse volk gestuurd. Wanneer ze moesten vertrekken en wanneer ze moesten stoppen. Wat ze wel moesten doen en wat niet. Als er problemen waren, heeft hij ze opgevangen. En wanneer Korach in opstand kwam, heeft hij onmiddellijk de muiterij weten te verpletteren. Zijn respons is heel anders dan bij Eldad en Meedad omdat Korach aanspraak maakt op Moshe’s machtspositie. Daarmee overschrijdt hij een grens die Moshe, als leider, niet toe mag laten.

Drie broers tijdens WOII

Dit doet mij denken aan de Bielski-broers: Tuvia, Asael en Zoes Bielski, drie Joodse heren die er voor gezorgd hebben dat ruim 1.200 Joodse mannen, vrouwen, bejaarden en kinderen de Tweede Wereldoorlog in de bossen van Wit Rusland, nabij Novogrudnek, hebben overleefd. Nadat hun ouders en andere familieleden  door de nazi’s weggevoerd waren, zijn de drie broers de bossen ingerend. Bossen die zij zo goed kenden.

Aanvankelijk bestond hun groep uitsluitend uit familieleden, maar al gauw werden het 100 mensen en meer en meer. Voedsel werd bij de boeren al dan niet onder dwang weggehaald. Sabotage en aanvallen op de nazi’s werden regelmatig uitgevoerd waarna de Duitse wapens in beslag genomen konden worden. De plaatselijke bevolking die met de Duitsers meewerkte, werd zonder pardon vermoord. Hun huizen werden in brand gestoken.

Tegen de wil van andere vluchtelingen in haalden Tuvia steeds meer Joodse mensen erbij. Hij infiltreerde zelfs in een getto om de Joden daar te overtuigen om met hem mee naar het bos te gaan, hetgeen ook gebeurde. Hij redde liever één oude Joodse vrouw dan dat hij 10 nazi’s vermoordde. Het vinden van voedsel voor hoe langer hoe meer mensen werd steeds maar ingewikkelder. Om maar niet te spreken over het overwinteren in het ijskoude Russische bos.  Gevaar was constant op de loer. Meerdere malen moesten ze daarom wegtrekken en alle hutten en andere accommodaties die ze met minimale middelen opgebouwd hadden achterlaten.

Strijd

Maar ze waren niet de enige bewoners van het bos. Het Russische Rode Leger had ook zo zijn eigen communistische partizanen en de Polen hadden hun eigen anti-nazi en tevens antisemitische verzetsstrijders. Verder viel het niet altijd mee om de vrede binnen de Joodse groep te bewaren. Ruzies, onenigheden, strijd en politiek waren zoals in elke gemeenschap ook in het bos aanwezig.

Tuvia Bielski, de oudste van de drie broers, die het gezag over de hele Joodse groep had wist zich in al deze gecompliceerde omstandigheden door zijn sterke karakter te handhaven. Op een gegeven moment was er binnen de Joodse groep een man die de autoriteit van Tuvia niet accepteerde. Hij volgde zijn aanwijzingen niet op en bemoedigde anderen om Tuvia niet meer als leider te aanvaarden. Tuvia nam zijn geweer en schoot deze Joodse man neer. Door zich niet te onderwerpen aan Tuvia’s autoriteit had hij de hele groep in gevaar gebracht.

Een half jaar na de oorlog is Asael als soldaat van het Russische leger gesneuveld. Tuvia en Zoes emigreerden naar Israel en vervolgens naar de VS. Zij reden in een vrachtwagen in Brooklyn, New York, waar ze goederen transporteerden. Zo bescheiden waren zij dat hun verhaal pas werkelijk in de 21ste eeuw onder de aandacht van het publiek kwam (onderaan dit artikel vind je een link naar het boek en de film). Dezelfde bescheiden Tuvia die constant zijn leven riskeerde om zijn mede-Joden te redden wist van aanpakken wanneer zijn autoriteit in het gedrang raakte.

Grenzen macht

Schepen hebben maar één kapitein. G-d heeft Moshe als gezagvoerder gekozen. Zijn mandaat is om drie miljoen mensen van A naar B te brengen. Als ze nog onderweg iets kunnen leren, is het meegenomen. Het is nu Moshe’s G-ddelijke taak om zijn eigen positie te beschermen en te behouden.

Macht is noodzakelijk maar het heeft ook zijn grenzen. Moshe was niet verblind door zijn gezag. Hij liet zich niet door zijn macht  bedwelmen. Als je je macht te veel gebruikt, dan verklein je je medemens. Daarentegen als je een invloedrijke persoon bent, dan maak je een ander groter en krachtiger.

Moshe was een leider, hij had de macht, maar hij was in eerste instantie vooral een invloedrijke persoon. Een man die geliefd was, gerespecteerd werd en waar iedereen ontzag en bewondering voor had. Moshe had zo veel invloed dat hij van elke Jood een leider heeft weten te maken. Een leider hoort in eerste instantie leiderschap over zichzelf te hebben.

Wanneer jij je invloed gebruikt in plaats van je macht dan stel je je medemens in staat om zijn eigen krachten te ontdekken en die vervolgens te ontplooien. Dit is ook de betekenis van het woord בהעלתך ‘en je zult laten opstijgen’, de naam van onze Parasha.

Invloed

De Parasha deze week begint met het gebod aan Aharon, de Hoge Priester, om de Menorah in de Tempel dagelijks aan te steken. In plaats van “Je zult aansteken” staat er “Je zult laten opstijgen”. Rashi, een Franse geleerde uit de elfde eeuw, vertelt ons dat Aharon de Menorah zo moest aansteken dat de vlam uit zichzelf kon stijgen.

Zo doen we dat. We geven een ander licht en blijven erbij totdat hij in staat is om zijn eigen licht brandend en stijgend te houden. Misschien heb jij geen macht over een ander, maar invloed heeft iedereen.

Leraren, bazen, ouders en directeuren opgelet! Wees voorzichtig bij het uitoefenen van je machtspositie. Wees slim en ontplooi een invloedrijke relatie met de mensen om je heen. Maak ze groot. Inspireer en motiveer ze, geef het goede voorbeelden en ontwikkel in je medemens de wilskracht om op zijn of haar beurt een bron van inspiratie te zijn voor anderen. Zo steekt het ene lichtje het volgende aan…

Zo begint onze Parasha met het aansteken van de Menorah en ook onze Shabbat begint met het aansteken van kaarsen…één en al licht en inspiratie voor iedereen.

Shabbat Shalom!

Bracha Heintz
www.chabadutrecht.nl

Commentaar is welkom!

Geïnspireerd op o.a. een les van Rav YY Jacobson.

Het boek over de broers Bielski is geschreven voor Peter Duffy en is in het Nederlands vertaald onder de titel Verborgen Stad. Dit boek is te vinden via Marktplaats of Boekwinkeltjes.nl. Het verhaal van de Bielski-broers is verfilmd en via YouTube te bekijken: https://youtu.be/lzfNacJlnpc Meer informatie over verschillende Joodse verzetsgroepen in heel Europa is te vinden op: www.jewishpartisans.org.


Help mee om de continuïteit van deze artikelen te waarborgen. Door te sponsoren word je een actieve partner en steun je ook verdere activiteiten! Doneren kan hier op chabadutrecht.nl/doneren.

102 Replies to “Behaalotecha | Wat zet je in, macht of invloed?”

  1. Nice post. I learn something totally new and challenging on sites I stumbleupon everyday.
    It will always be interesting to read through articles from other writers
    and use a little something from their web sites.

    Take a look at my web page :: lionking888 test id

  2. I am extremely inspired with your writing abilities and
    also with the layout in your blog. Is that this a paid
    subject or did you modify it your self? Either way stay up the excellent quality writing, it is rare to look a great weblog like this one nowadays..

    my homepage; mega888 jackpot

  3. After checking out a number of the blog articles on your blog, I seriously like
    your technique of blogging. I added it to my bookmark site list and will
    be checking back in the near future. Take a
    look at my web site too and tell me how you feel.

  4. Hi there, i read your blog occasionally and
    i own a similar one and i was just wondering if you get a lot of
    spam feedback? If so how do you prevent it, any
    plugin or anything you can advise? I get so much lately it’s driving me
    mad so any help is very much appreciated.

    My page … greatwall99 pc download

  5. Everyone loves what you guys tend to be up too.

    This type of clever work and reporting! Keep up the great works guys I’ve added you guys to my
    own blogroll.

    Here is my page: ntc33 online

  6. I am not positive where you’re getting your info,
    but good topic. I must spend some time learning much more or
    figuring out more. Thank you for magnificent info I
    was in search of this information for my mission.

    my site … returngain.com

  7. Unquestionably imagine that that you stated. Your favorite reason seemed to
    be at the web the simplest thing to understand of. I say to you,
    I definitely get annoyed while folks think about concerns
    that they just don’t understand about. You
    managed to hit the nail upon the top as neatly as defined out the whole thing without
    having side-effects , other people can take a signal. Will probably be back to get more.

    Thanks!

    My web-site – http://shihan.com.ru/modules.php?name=Your_Account&op=userinfo&username=TakasukaGraig

  8. I’m really impressed along with your writing skills as smartly as with
    the format to your weblog. Is that this a paid subject or
    did you customize it your self? Either way keep up the nice high quality writing,
    it’s uncommon to look a nice weblog like this one nowadays.

    Also visit my blog – http://www.craksracing.com

  9. I’m impressed, I have to admit. Seldom do I come across a
    blog that’s both equally educative and amusing, and without a doubt, you’ve hit the nail on the head.
    The problem is something that too few people are speaking intelligently
    about. I’m very happy I came across this during my search for something concerning this.

    Check out my blog; bgmobile.eu

  10. This is a very good tip especially to those new to the blogosphere.
    Brief but very accurate info… Thanks for sharing this one.
    A must read article!

    my site … Vicente

  11. I really like your blog.. very nice colors & theme.
    Did you make this website yourself or did you hire someone to
    do it for you? Plz answer back as I’m looking to construct my own blog and would like to find out
    where u got this from. thank you

    Also visit my web blog … networking.drbarbara.pl

  12. I’d like to thank you for the efforts you have put in penning this blog.

    I really hope to check out the same high-grade content from
    you in the future as well. In truth, your creative writing
    abilities has inspired me to get my own, personal site now 😉

    my web site; http://astravo.net.ru

  13. Undeniably consider that which you said. Your favorite reason seemed
    to be on the internet the easiest factor to take into accout of.
    I say to you, I definitely get irked whilst people think about
    worries that they just don’t understand about.

    You controlled to hit the nail upon the top and also defined out the entire
    thing with no need side-effects , people can take a signal.

    Will likely be back to get more. Thanks

    Also visit my webpage: http://www.craksracing.com/

  14. Wonderful goods from you, man. I’ve be mindful your stuff previous to and you are just extremely great.
    I actually like what you’ve received here, certainly like what you’re
    stating and the best way wherein you say it.
    You are making it enjoyable and you continue to take care
    of to stay it smart. I cant wait to read much more from you.
    That is actually a wonderful web site.

    my web blog oathbreakermtg.org

  15. I loved as much as you’ll obtain performed right here.
    The cartoon is attractive, your authored subject matter stylish.
    however, you command get got an edginess over that you would like be turning in the following.
    ill surely come further in the past once more as exactly the
    similar nearly very regularly inside of case you shield this increase.

    Here is my site http://www.zaharasoftware.com

  16. Great items from you, man. I’ve have in mind your stuff previous to and you are just extremely excellent.
    I really like what you have obtained here, certainly like what you are stating and the best way wherein you say it.
    You make it entertaining and you continue to care for to stay it
    smart. I can’t wait to read much more from you. This is really a
    tremendous site.

    my webpage … http://www.craksracing.com

  17. With havin so much content and articles do you ever run into any problems of plagorism or copyright
    violation? My blog has a lot of unique content I’ve either written myself
    or outsourced but it seems a lot of it is popping it up all over the internet without my authorization. Do you know any techniques to help
    protect against content from being stolen? I’d definitely appreciate it.

    my web page; astravo.net.ru

  18. Oh my goodness! Amazing article dude! Many thanks,
    However I am encountering issues with your RSS. I don’t understand why I can’t
    join it. Is there anybody having the same RSS issues? Anybody
    who knows the answer will you kindly respond? Thanx!!

    Feel free to surf to my blog post http://xajm168.com

  19. Hello I am so grateful I found your webpage,
    I really found you by error, while I was browsing on Aol for something else, Nonetheless I am here now and
    would just like to say thanks for a fantastic post and a all round enjoyable blog (I
    also love the theme/design), I don?t have time to read it all at the minute
    but I have book-marked it and also added in your RSS feeds, so when I have time I will be back to read much more, Please do keep up
    the fantastic work.

    Have a look at my web site; http://www.recoverlife.us

  20. Have you ever considered publishing an e-book or guest authoring on other websites?
    I have a blog based on the same topics you discuss and would really like
    to have you share some stories/information. I
    know my audience would appreciate your work. If you are even remotely interested, feel free to shoot me an e-mail.

    Stop by my website: http://www.goldenanapa.ru/

  21. I usually do not leave a great deal of responses, but I browsed
    a few comments here Behaalotecha | Wat zet je in, macht
    of invloed?. I do have a few questions for you if it’s okay.
    Could it be simply me or do some of the remarks appear like they are
    left by brain dead visitors? 😛 And, if you are writing at other places, I’d like
    to keep up with everything new you have to post. Could you list of all
    of all your social sites like your twitter feed, Facebook page or linkedin profile?

    Here is my homepage; http://www.goldenanapa.ru

  22. Thanks a lot for providing individuals with an exceptionally marvellous opportunity to read articles and blog posts from
    here. It can be so cool and as well , jam-packed with amusement
    for me personally and my office peers to search your
    site nearly three times in 7 days to study the newest stuff you have got.
    And lastly, I’m just certainly pleased with all the
    striking suggestions served by you. Certain 2 points in this post are essentially the
    most efficient I have had.

    Review my web-site – equipifieds.com

  23. Thank you a lot for providing individuals with an exceptionally marvellous chance to
    discover important secrets from this web site. It’s usually
    very terrific and also jam-packed with a great time for me and my office colleagues to visit your
    web site at least three times weekly to learn the newest guidance you have.
    Not to mention, we are actually motivated concerning the magnificent
    knowledge served by you. Selected 4 ideas in this article are in fact the most effective we have had.

    Take a look at my blog jnuacsf.org

  24. Hi there! I know this is kind of off topic but I was wondering which blog platform are you using
    for this site? I’m getting fed up of WordPress because I’ve had problems with hackers and I’m looking at options for another
    platform. I would be fantastic if you could point me in the
    direction of a good platform.

    Stop by my web-site – shaboxes.com

  25. Hello to all, how is everything, I think every one
    is getting more from this website, and your views are fastidious
    for new viewers.

    my webpage; Stephanie

  26. Heya! I realize this is kind of off-topic but I had to
    ask. Does running a well-established blog such as yours take a lot of work?

    I am completely new to blogging but I do write in my
    journal daily. I’d like to start a blog so I will be able to share my experience and feelings online.
    Please let me know if you have any kind of suggestions or
    tips for new aspiring bloggers. Appreciate it!

    my blog http://www.crossstate.org

  27. Can I just say what a relief to uncover someone who actually understands what they’re discussing online.

    You actually understand how to bring a problem to light and make it important.

    More people must check this out and understand this
    side of your story. I was surprised you’re not more popular because
    you definitely have the gift.

    Also visit my web site Maxx Pump – http://www.cowerdesign.com

  28. Very nice post. I just stumbled upon your weblog and wanted to say
    that I’ve really enjoyed surfing around your blog posts.
    After all I will be subscribing to your feed and I hope
    you write again soon!

    Also visit my page; Maxx Pump [http://shaboxes.com]

  29. I don’t even know the way I stopped up here, but I thought this put up was once great.
    I don’t know who you’re but certainly you’re going to a well-known blogger if you happen to are not already 😉 Cheers!

    My web-site … Femmella Review – oromiahealth.org

  30. Hi there would you mind letting me know which hosting company you’re utilizing?
    I’ve loaded your blog in 3 different web browsers and I
    must say this blog loads a lot faster then most. Can you
    suggest a good internet hosting provider at a fair price?

    Kudos, I appreciate it!

    Here is my page – http://www.craksracing.com/modules.php?name=Your_Account&op=userinfo&username=McAlpineMuoi

  31. Nice post. I used to be checking constantly this weblog and I’m inspired!
    Very helpful information particularly the final part 🙂 I take care of such info much.
    I was looking for this particular information for a
    long time. Thank you and good luck.

    my web-site Bertie

  32. Have you ever thought about publishing an ebook
    or guest authoring on other blogs? I have a blog centered on the same information you discuss and would really like to
    have you share some stories/information. I know my subscribers
    would enjoy your work. If you’re even remotely interested, feel free
    to send me an email.

    My website … Sophria Anti Aging Cream (atomy123.cn)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Even voorstellen

Samen al meer dan 30 jaar in Utrecht aan het werk: rabbijn & rebbeztin Heintz! Lees meer..

🌿 Soekot in Utrecht

Vrienden Joods Utrecht

Ook Hebreeuws leren?

Poerim 2019 Utrecht 🤹‍♂